Citroenmelisse

Citroenmelisse (Melissa officinalis) behoort tot de lipbloemenfamilie (Lamiaceae) en komt oorspronkelijk uit het oostelijke Middellandse Zeegebied en West-Azië. De naam 'Melissa' komt van het Griekse woord voor honingbij — bijen worden sterk aangetrokken door de kleine, nectarrijke bloemetjes.

Het kruid wordt al meer dan 2.000 jaar gebruikt. Griekse en Romeinse artsen zoals Dioscorides en Plinius beschreven het, en in de middeleeuwen was citroenmelisse een vaste plant in kloostertuinen. De karmelieten maakten er vanaf de 17e eeuw hun beroemde 'Karmelietenwater' (eau de mélisse) van, een kalmerend kruidendestillaat. Ook Paracelsus roemde de plant.

Vandaag wordt citroenmelisse in heel Europa geteeld. Onze bladeren komen uit gecontroleerde biologische teelt in Nederland en Duitsland, waar het gematigde klimaat zorgt voor een hoog gehalte aan aromatische oliën.

De werkzame stoffen zitten vooral in het blad: rozmarijnzuur, etherische oliën (citral, citronellal, geraniol) en flavonoïden. Deze geven de plant zijn frisse citroengeur.

Citroenmelisse wordt traditioneel gezien als een 'nervinum': een kruid dat het zenuwstelsel tot rust brengt. Onderzoek wijst erop dat rozmarijnzuur invloed kan hebben op het GABA-systeem in de hersenen — het signaalsysteem dat ontspanning en kalmte bevordert. Daarnaast bevat het kruid antioxidanten die helpen tegen oxidatieve stress.

In ons 10:1 bio-extract worden deze stoffen geconcentreerd, zodat een kleine dosis druppels al een merkbare hoeveelheid actieve bestanddelen levert.

Citroenmelisse wordt traditioneel en in modern onderzoek vooral in verband gebracht met:

• Ontspanning en het verminderen van onrust en spanning
• Een betere nachtrust en gemakkelijker in slaap vallen
• Ondersteuning bij een onrustige spijsvertering en een opgeblazen gevoel
• Mentale helderheid en concentratie in stressvolle periodes
• Een prettig, kalmerend effect zonder versuffing overdag

Het kruid wordt vaak gecombineerd met valeriaan of passiebloem voor een sterker rustgevend effect.

Citroenmelisse staat bekend als een mild en goed verdraagbaar kruid. Let toch op een paar dingen:

• Door het kalmerende effect kun je je iets slaperiger voelen; wees voorzichtig met autorijden als je daar gevoelig voor bent.
• Gebruik je kalmerings- of slaapmiddelen, of schildkliermedicatie? Overleg dan eerst met je arts, omdat citroenmelisse de werking kan beïnvloeden.
• Tijdens zwangerschap en borstvoeding is er onvoldoende onderzoek; gebruik dan alleen in overleg met een arts of verloskundige.
• Stop het gebruik bij overgevoeligheid of allergische reacties.

Citroenmelisse is een voedingssupplement en geen vervanging voor een gevarieerde voeding of medische behandeling.

Citroenmelisse is een van de best onderzochte kalmerende kruiden. Klinische studies keken onder meer naar stress, angstgevoelens, slaapkwaliteit en cognitieve prestaties.

• Kennedy e.a. (2003, 2004) — effecten op stemming en concentratie.
• Cases e.a. (2011) — onrust- en slaapklachten.
• Reviews in o.a. Phytomedicine en het Journal of Ethnopharmacology bevestigen het traditionele gebruik en het antioxidatieve profiel.

Het onderzoek is bemoedigend maar nog niet op alle punten sluitend; grotere studies zijn gewenst.